<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">17. Sattarasamo paricchedo</p>

<p rend="subhead">Abhiññārammaṇaniddesavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="1104"><hi rend="paranum">1104</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Anāgataṃsañāṇañcā</hi>ti na āgato anāgato, na tāva sampattoti attho, anāgate aṃsā koṭṭhāsā tesaṃ ñāṇaṃ anāgataṃsañāṇaṃ. Yaṃ yaṃ kammaṃ yathākammaṃ, taṃ upagacchati jānātīti <hi rend="bold">yathākammupagaṃ,</hi> vipākacetanājānanakañāṇaṃ.</p>

<p rend="bodytext" n="1107-9"><hi rend="paranum">1107-9</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Tattha</hi><pb ed="V" n="1.0105" /> tesu ārammaṇattikesu. <hi rend="bold">Cittasannissitaṃ katvā</hi>ti taṃ kāyaṃ cittaṃ sannissitaṃ karitvā tameva kāyacittacetasikavasena mahaggate cittasmiṃ samāropeti ñāṇaṃ iddhividhañāṇaṃ, tato kāyārammaṇato kāyassa parittattā kāmāvacarattā parittārammaṇaṃ ñāṇaṃ siyā.</p>

<p rend="bodytext" n="1110-3"><hi rend="paranum">1110-3</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Dissamānena</hi><pb ed="M" n="0.0126" /><hi rend="bold">kāyena, gantukāmo yadā bhave</hi> yo yogī dissamānena kāyena gantukāmo yadā bhaveyya, so yogī tadā cittaṃ <hi rend="bold">kāyasannissitaṃ katvā</hi> rūpakāye sannissitaṃ katvā taṃ pādakajjhānacittaṃ kāyavasena kāye āropeti, tadā jhānārammaṇato taṃ ñāṇaṃ mahaggatagocaraṃ hoti, yaṃ ñāṇaṃ yadā <hi rend="bold">anāgatañca</hi> dhammajātaṃ, <hi rend="bold">atītañca</hi> dhammajātaṃ <hi rend="bold">visayaṃ</hi> ārammaṇaṃ karoti, tadā taṃ ñāṇaṃ atītārammaṇaṃ hoti, tadā anāgatārammaṇaṃ ārammaṇakaraṇakāle anāgatagocaraṃ hoti. Dissamānena kāyena tassa bhikkhuno gamane pana sati <hi rend="bold">tassa</hi> yogino ñāṇassa gocaro paccuppanno nāma hoti, iti viniddise.</p>

<p rend="bodytext" n="1114"><hi rend="paranum">1114</hi><hi rend="dot">.</hi> Kāyaṃ cittassa vasena citte āropeti, cittaṃ kāyassa vasena kāye āropeti, iti pariṇāmanakālasmiṃ tassa yogino ñāṇaṃ ajjhattārammaṇaṃ siyā. <hi rend="bold">Sampavattati sattasū</hi>ti parittamahaggataatītaanāgatapaccuppannaajjhattabahiddhārammaṇasaṅkhātesu <hi rend="bold">sattasu</hi> ārammaṇesu sampavattati.</p>

<p rend="bodytext" n="1120"><hi rend="paranum">1120</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Jānane majjhimāna</hi>nti mahaggatānaṃ jānane.</p>

<p rend="bodytext" n="1122"><hi rend="paranum">1122</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Etassa</hi> cetopariyañāṇassa maggārammaṇatā pariyāyena eva <hi rend="bold">matā</hi> ñātā.</p>

<p rend="bodytext" n="1126-7"><hi rend="paranum">1126-7</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Tattha tikkhaṇasampattaṃ, paccuppannaṃ khaṇādikaṃ</hi>.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Tattha</hi> tesu paccuppannesu yaṃ paccuppannaṃ khaṇādikaṃ <hi rend="bold">tikkhaṇasampattaṃ</hi> uppādaṭṭhitibhaṅgakkhaṇasampattaṃ <hi rend="bold">khaṇādikaṃ</hi> khaṇāyeva taṃ khaṇāvayavaṃ paccuppannaṃ nāma. <hi rend="bold">Ekadvesantativārapariyāpanna</hi>nti ekacittadvicittavīthivārapariyāpannaṃ santatipaccuppannaṃ nāma. <hi rend="bold">Paccuppannanti pacchima</hi>nti addhāpaccuppannanti attho.</p>

<p rend="bodytext" n="1131-2"><hi rend="paranum">1131-2</hi><hi rend="dot">.</hi> Yena <pb ed="M" n="0.0127" /><pb ed="V" n="1.0106" /> āvajjanacittena dhamme āvajjati, yena cetasā jānāti, <hi rend="bold">tesaṃ</hi> dvinnaṃ āvajjanajavanacittānaṃ sahaṭṭhānassa abhāvā <hi rend="bold">taṃ</hi> ‘‘khaṇādikattayaṃ paccuppanna’’ntiādikaṃ ‘‘ekassa cittamekena, avassaṃ pana vijjhati’’iti pariyosānaṃ vacanaṃ na yujjati. Āvajjanajavanānaṃ nānārammaṇabhāvaṃ pattito āpajjanato ca na yujjati. <hi rend="bold">Aniṭṭhe pana ṭhāne</hi> tesaṃ āvajjanajavanānaṃ ekārammaṇabhāve anicchite tasmiṃ ṭhāne na yujjati, aññasmiṃ pana ṭhāne maggavīthiyaṃ āvajjanaparikammajavanānaṃ kasiṇādikaṃ ārammaṇaṃ hoti, gotrabhulokuttaracittānañca nibbānaṃ ārammaṇaṃ hoti, ettha ārammaṇajavanānaṃ ekārammaṇatā anicchatā.</p>

<p rend="bodytext" n="1134-41"><hi rend="paranum">1134-41</hi><hi rend="dot">.</hi> ‘‘Ekabbhavaparicchinnaṃ, paccuppannanti pacchima’’nti vatvā puna aññena pariyāyena taṃ paccuppannaṃ dassetuṃ idaṃ <hi rend="bold">addhākhyaṃ</hi> addhānāma paccuppannaṃ javanavārato dīpetabbaṃ. <hi rend="bold">Iti</hi> vacanaṃ niddiṭṭhaṃ. Yadā <hi rend="bold">iddhimā</hi> yogī parassa cittaṃ ñātuṃ āvajjati, tassa āvajjanamano <hi rend="bold">paccuppannakhaṇavhayaṃ</hi> paccuppannaṃ manodvārāvajjanacittaṃ ārammaṇaṃ katvā <hi rend="bold">tena</hi> cittena saddhiṃ nirujjhati, tesu niruddhesu tassa yogino cattāri, pañca vā javanāni jāyanti. <hi rend="bold">Etesaṃ</hi> catunnaṃ, pañcannaṃ javanānaṃ yaṃ pacchimaṃ cittaṃ iddhicittamudīritaṃ. Iddhicittato <hi rend="bold">sesāni</hi> kāmāvacaracittāni. <hi rend="bold">Etesaṃ</hi> kāmāvacare iddhijavanānaṃ tadeva ca paracittaṃ ārammaṇaṃ hoti yasmā, <hi rend="bold">tasmā sabbāni tāni</hi> javanāni ekārammaṇataṃ yanti, tesaṃ javanānaṃ nānārammaṇatā addhāvasā na bhaveyya, paccuppannārammaṇato tesaṃ javanānaṃ ekārammaṇabhāvepi iddhimānasameva ca parassa cittaṃ jānāti. <hi rend="bold">Itarāni</hi> kāmāvacarāni pana cittāni parassa cittaṃ na jānanti. <hi rend="bold">Yathā cakkhudvāre tu viññāṇa</hi>nti cakkhuviññāṇaṃ rūpaṃ passati, tathā itaraṃ cittaṃ na passati.</p>

<p rend="bodytext" n="1161"><hi rend="paranum">1161</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Anāgataṃsañāṇassā</hi>ti <pb ed="M" n="0.0128" /> anāgataṃsañāṇassa anāgataṃ dhammaṃ agocaraṃ, gocaraṃ na hotiyevāti attho.</p>

<p rend="bodytext" n="1169"><hi rend="paranum">1169</hi><hi rend="dot">.</hi> Vividhatthāni vaṇṇapadāni yasmiṃ so <hi rend="bold">vividhatthavaṇṇapado,</hi> taṃ madhuratthamatinīharaṃ uttamaṃ sotujanassa hadayaṃ pītikaraṃ sacetano ko nāma manujo na suṇeyya.</p>

<p rend="centre">Iti abhidhammāvatāraṭīkāya</p>

<p rend="centre">Abhiññārammaṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.</p>

<p rend="centre">Sattarasamo paricchedo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
